Trang
Cái ngày mà đáng lẽ ra phải là một trong những cột mốc hạnh phúc nhất đời người, vậy mà cuối cùng lại trở thành một vết cắt sâu hoắm, để lại dư âm đến tận bây giờ mỗi khi nhớ lại, tim tôi vẫn nhói lên từng cơn.
Tôi là con trai trưởng trong gia đình, dưới tôi còn một em gái đang học đại học. Mẹ tôi là người phụ nữ tần tảo, cả đời buôn bán nhỏ ngoài chợ, dành dụm từng đồng nuôi hai anh em ăn học. Bố tôi mất sớm, nên trong mắt mẹ, tôi không chỉ là con mà còn là chỗ dựa, là niềm tự hào, là tất cả kỳ vọng.
Khi tôi dẫn Hương về ra mắt, mẹ đã nhìn cô ấy rất lâu. Hương không phải kiểu con gái quá xinh đẹp nổi bật, nhưng có nét dịu dàng, hiền lành, nói chuyện lễ phép. Tôi nghĩ mẹ sẽ thích.
Và đúng là ban đầu mẹ có vẻ hài lòng.
Nhưng chỉ là “có vẻ”.
Sau buổi ra mắt đó, mẹ gọi tôi vào phòng, giọng trầm xuống:
“Nhà nó làm gì?”
“Dạ bố mẹ cô ấy làm nông, có thêm cửa hàng tạp hóa nhỏ ở quê.”
Mẹ tôi không nói gì thêm, nhưng ánh mắt đã thay đổi.
Từ hôm đó, tôi bắt đầu cảm nhận được sự tính toán trong từng câu hỏi của mẹ. Mẹ hỏi kỹ về gia cảnh, họ hàng, đất đai, thậm chí cả chuyện trong họ có ai từng “dính phốt” gì không.
Tôi khó chịu.
“Con lấy vợ chứ có phải điều tra lý lịch đâu mẹ.”
Mẹ nhìn tôi, ánh mắt có chút buồn nhưng cũng đầy cứng rắn:
“Con chưa từng nghèo nên con không hiểu. Lấy vợ là lấy cả gia đình nó. Mẹ không muốn sau này con khổ.”
Tôi không cãi nữa. Vì tôi biết, nói thêm cũng vô ích.
Dù vậy, cuối cùng mẹ vẫn đồng ý cho chúng tôi tiến tới hôn nhân.
Nhưng kèm theo một điều kiện: “Mọi thứ phải làm cho đàng hoàng.”
Và thế là lễ ăn hỏi được chuẩn bị.
Mẹ tôi đã dốc gần như toàn bộ số tiền tích góp bao năm để lo “lễ đen”. Đó là tiền dẫn cưới, tiền trao cho nhà gái theo phong tục. Con số lên đến gần một trăm triệu.
Tôi sốc.
“Mẹ, nhiều quá rồi. Con thấy không cần thiết đâu.”
Mẹ gạt đi:
“Không phải cho nó, mà là cho con. Mẹ không muốn con bị coi thường.”
Những lời đó khiến tôi nghẹn lại.
Tôi biết mẹ thương tôi, nhưng cái cách mẹ thể hiện đôi khi khiến tôi thấy ngột ngạt.
Ngày ăn hỏi, đoàn nhà trai chúng tôi đi từ sáng sớm. Xe cộ, tráp lễ, người bê quả… tất cả đều được chuẩn bị chỉnh chu.
Mẹ mặc áo dài đỏ, gương mặt trang điểm nhẹ nhưng vẫn không giấu được vẻ hồi hộp.
Tôi nhìn mẹ, lòng chợt mềm lại.
Có lẽ, với mẹ, đây không chỉ là ngày vui của con trai, mà còn là một “trận chiến danh dự”.
Khi đến nhà gái, mọi thứ ban đầu diễn ra khá suôn sẻ.
Nhà Hương không quá giàu, nhưng sạch sẽ, gọn gàng. Họ hàng bên đó tiếp đón niềm nở. Hương mặc áo dài trắng, đứng e ấp bên cạnh mẹ, ánh mắt lén nhìn tôi đầy hạnh phúc.
Tôi thở phào.
Có lẽ mình đã lo xa quá rồi.
Lễ nghi bắt đầu, hai bên gia đình trao đổi, nói chuyện, cười nói. Không khí ấm cúng, đúng kiểu một buổi ăn hỏi truyền thống.
Cho đến khi mẹ tôi đứng dậy, xin phép lên thắp hương bàn thờ gia tiên nhà gái.
Đó là một nghi thức quan trọng.
Tôi đi theo sau mẹ.
Bàn thờ được đặt ở gian giữa, trang nghiêm. Trên đó có hoa, trái cây, và một con gà luộc đặt chính giữa đĩa.
Và chính con gà đó… đã khiến mọi chuyện sụp đổ.
Mẹ tôi đứng lại.
Ánh mắt bà dừng lại ở con gà, rất lâu.
Tôi không hiểu chuyện gì.
Cho đến khi mẹ quay sang tôi, giọng hạ thấp nhưng đầy căng thẳng:
“Con nhìn đi.”
“T… thấy gì ạ?”
“Con gà.”
Tôi nhìn. Một con gà luộc bình thường. Da vàng, được tạo dáng đẹp, ngậm bông hoa hồng đỏ ở miệng – đúng kiểu truyền thống.
“Có gì đâu mẹ?”
Mẹ tôi siết chặt tay.
“Gà này… bị gãy chân.”
Tôi giật mình nhìn kỹ lại.
Đúng là một bên chân gà có vẻ không được thẳng như bình thường, hơi cong xuống, nhìn kỹ sẽ thấy bất thường.
Tôi nuốt nước bọt.
“Chắc do lúc buộc dây thôi mẹ…”
Nhưng mẹ tôi đã lắc đầu.
“Không phải.”
Không khí bỗng trở nên nặng nề.
Mẹ bước lùi lại, sắc mặt thay đổi rõ rệt.
“Xuống dưới.”
Tôi kéo mẹ ra một góc.
“Mẹ, chuyện nhỏ thôi mà, ai để ý đâu…”
Mẹ cắt ngang:
“Nhỏ? Con có biết trong phong tục, con gà cúng phải nguyên vẹn, không sứt mẻ không?”
“Nhưng…”
“Gà gãy chân là điềm xấu. Là không tôn trọng nhà trai.”
Tôi bắt đầu thấy khó chịu.
“Mẹ, có thể họ không để ý…”
“Không để ý?” – giọng mẹ cao lên – “Ngày trọng đại như thế này mà không để ý thì sau này còn chuyện gì nữa?”
Một vài người bên nhà gái bắt đầu nhìn sang.
Tôi vội hạ giọng:
“Mẹ, đừng làm lớn chuyện.”
Nhưng đã muộn.
Mẹ tôi quay phắt lại, đi thẳng xuống nhà dưới, nơi hai bên gia đình đang ngồi.
Không khí đang vui vẻ bỗng chùng xuống khi thấy sắc mặt của mẹ.
Mẹ tôi không vòng vo.
“Tôi xin phép nói thẳng.”
Cả căn phòng im bặt.
“Tôi đã chuẩn bị đầy đủ lễ nghĩa, không tiếc một đồng nào để thể hiện sự tôn trọng với gia đình bên này. Nhưng đến khi lên bàn thờ gia tiên, tôi lại thấy một con gà bị gãy chân.”
Không ai nói gì.
Mẹ Hương lúng túng:
“Dạ… chắc lúc làm… sơ suất…”
Mẹ tôi cười nhạt:
“Sơ suất? Ngày ăn hỏi mà cũng sơ suất được thì tôi không hiểu gia đình chị coi trọng chuyện này đến mức nào.”
Tôi đứng chết trân.
Hương nhìn tôi, mắt bắt đầu đỏ lên.
Tôi định bước ra can thiệp, nhưng mẹ đã nói tiếp:
“Tôi xin lỗi, nhưng tôi không thể gả con trai mình vào một gia đình thiếu chu đáo như vậy.”
Câu nói đó như một nhát dao.
“Chúng tôi… xin hủy hôn.”
Cả căn phòng nổ tung.
“Cái gì cơ?” – một người bác bên nhà gái bật dậy.
“Một con gà mà chị làm quá lên như thế à?” – người khác nói lớn.
Mẹ Hương gần như sắp khóc:
“Chị ơi, có gì từ từ nói…”
Nhưng mẹ tôi vẫn đứng thẳng, ánh mắt lạnh lùng:
“Không có gì để nói nữa.”
Tôi bước ra, giọng run lên:
“Mẹ, con không đồng ý.”
Mẹ quay sang tôi:
“Con im đi.”
“Con không im! Chuyện này vô lý!”
“Vô lý?” – mẹ nhìn tôi, ánh mắt đầy thất vọng – “Con vì một con bé mà cãi lại mẹ?”
“Không phải vì cô ấy, mà vì chuyện này quá đáng!”
Hương lúc đó đã khóc.
Cô ấy bước đến gần tôi, giọng nghẹn lại:
“Anh… nói gì đi…”
Tôi nhìn Hương, lòng như bị xé ra.
Nhưng trước khi tôi kịp nói gì, mẹ tôi đã kéo tay tôi:
“Đi về.”
Tôi giật tay ra.
“Con không về.”
Mẹ nhìn tôi, ánh mắt vừa đau đớn vừa giận dữ:
“Con chọn nó hay chọn mẹ?”
Câu hỏi đó… là thứ tôi sợ nhất.
Cả đời này, tôi chưa từng nghĩ sẽ có ngày mình phải đứng giữa hai người quan trọng nhất như vậy.
Tôi im lặng.
Và chính sự im lặng đó… đã giết chết tất cả.
Hương cười.
Một nụ cười đau đớn.
“Em hiểu rồi.”
Cô ấy quay đi.
Không nhìn lại.
…
Buổi ăn hỏi hôm đó kết thúc trong hỗn loạn.
Nhà trai ra về trong im lặng nặng nề.
Nhà gái đóng cửa, không tiễn.
Còn tôi… như một cái xác không hồn.
Vài ngày sau, tôi tìm đến Hương.
Cô ấy không gặp.
Tôi nhắn tin, gọi điện, đứng trước nhà… tất cả đều vô ích.
Cho đến khi cô ấy gửi cho tôi một tin nhắn duy nhất:
“Chúng ta dừng lại đi. Em không trách anh, nhưng em không thể lấy một người đàn ông mà ngay cả hạnh phúc của mình cũng không dám giữ.”
Tôi đọc tin nhắn đó… hàng trăm lần.
Nhưng không biết phải trả lời thế nào.
…
Mẹ tôi sau đó vẫn tỏ ra bình thường, như thể bà đã làm đúng.
“Cưới xin là chuyện cả đời, không thể qua loa.”
Tôi không cãi nữa.
Nhưng từ ngày đó, trong lòng tôi có một khoảng trống không gì lấp được.
Đôi khi tôi tự hỏi…
Nếu hôm đó, tôi nắm tay Hương và nói “con không về”, thì mọi chuyện có khác không?
Hay nếu mẹ tôi chịu bỏ qua “con gà gãy chân”, thì chúng tôi đã có một cái kết khác?
Không ai biết.
Chỉ biết rằng…
Một con gà trên bàn thờ – thứ tưởng chừng nhỏ nhặt – lại đủ sức phá hủy cả một mối tình.
Và điều đáng sợ nhất không phải là phong tục, hay điềm xui.
Mà là cái cách con người vin vào những điều đó… để áp đặt, để kiểm soát, và cuối cùng… để đánh mất những gì đáng quý nhất.